Spaans reiswoordenboek

Kleine hartige gerechten die bij drankjes geserveerd worden. In de provincies Málaga en Granada krijg je vaak een gratis tapa bij elk drankje; in Marbella en de meeste kuststreken van Andalusië betaal je per gerecht, gewoonlijk €3-8. De oorspronkelijke Andalusische gewoonte: je hopt langs verschillende bars in plaats van één lange maaltijd te eten.

Een strandrestaurant, oorspronkelijk een vissershut op palen, nu meestal een vaste constructie maar altijd direct op het zand. Specialiteit: espetos (sardientjes op stokken boven een houtvuur geroosterd) en gebakken verse vis. Een Andalusische zomer zonder lange lunch in een chiringuito bestaat niet.

De strandboulevard die langs vrijwel elke Costa del Sol-stad loopt. Die van Marbella is zo'n 7 km, van Fuengirola 8 km, van Estepona 1,5 km. Locals wandelen er bij zonsondergang (de avond-paseo) en op zondagmiddagen. De brede dienen ook als fietspad.

De middagrust, traditioneel 14:00-17:00, wanneer kleine winkels en sommige restaurants gesloten zijn. Buiten toeristengebieden in de zomer is dit nog steeds gewoon — het is geen luiheid, het is een verstandige reactie op 38°C. Het centrum van Marbella en Puerto Banús negeren het grotendeels.

Een vast lunchmenu — voorgerecht, hoofdgerecht, dessert, drankje, brood — historisch ontworpen voor arbeiders, gewoonlijk €12-18, geserveerd ongeveer 13:00-16:00 op werkdagen. Let op het bord voor de deur. Echte menús del día staan niet op de toeristenstrips; check zijstraten in het Casco Antiguo.

Een meerdaags Andalusisch festival met paarden, flamenco, traditionele kleding, muziek en serieus drinken, meestal rond een heiligendag. De feria van Málaga in augustus is de grootste; kleinere stadsferia's (Marbella, Estepona, Mijas) lopen tussen mei en september. Toegang tot de casetas is meestal gratis.

Letterlijk 'wit dorp' — de Andalusische dorpen van witgewassen huizen tegen de heuvels aan. De bekendste zijn Mijas, Frigiliana, Casares en Júzcar (dat zichzelf in 2011 Smurfen-blauw schilderde voor een Sony-film en nooit terug veranderde). Ze fotograferen prachtig maar blijven klein; een half-dagje is meestal genoeg.

Een uitkijkpunt — meestal een klein terras of balkon op de plek met het beste uitzicht. Elk pueblo blanco heeft er één. Mirador del Compás in Mijas, Balcón de Europa in Nerja, en de mirador boven Frigiliana zijn het meest gefotografeerd; de onaangewezen miradors boven Casares en Júzcar zijn leger en net zo goed.

De traditionele Andalusische muziek en dans, geboren in de zigeunerwijken van Sevilla, Cádiz en Granada. Echte flamenco gebeurt spontaan in peñas (kleine clubs voor leden en serieuze liefhebbers), niet in dinershow-theaters. Peña Juan Breva in Málaga is de meest toegankelijke authentieke plek aan de Costa del Sol.

Geen Andalusisch gerecht — paella komt uit Valencia, vier uur naar het noorden. Maar het wordt overal aan de Costa del Sol geserveerd omdat toeristen erom vragen. Zoek plekken die het op bestelling koken (minimaal 40 minuten). Wie 'paella in 15 minuten' belooft, warmt diepvriesvoorraad op. Echte arroz negro en arroz a banda zijn lokale Andalusische rijstgerechten die het proberen waard zijn.

Een bedevaart van een stad naar een landschrijn, meestal gehouden op de heiligendag — locals lopen of rijden op paarden + versierde karren, eindigen met een lange picknick en muziek. De Romería del Rocío (Huelva, mei/juni) is de grootste van Spanje; kleinere romerías zijn er in Marbella, Estepona en Antequera. Open voor iedereen — draag comfortabele schoenen.

Een stierenarena. Of stierengevechten je ding zijn of niet, de plazas zijn opmerkelijke architectuur die het waard is om leeg te bezoeken. Die van Ronda (gebouwd 1785) is de oudste stenen stierenarena van Spanje en historisch de belangrijkste; Plaza de Toros La Malagueta in Málaga host de stierengevechten van de Feria de Agosto en is het hele jaar te bezoeken.

De Goede Week — de zeven dagen vóór Pasen. De Andalusische Semana Santa is de meest uitgebreide ter wereld, met dagelijkse processies van enorme houten beelden (pasos) gedragen door broederschappen met kappen (cofradías) door de straten. De processies van Málaga zijn enorm en beroemd; die van Antequera intiemer. Boek maanden vooruit.

Een terras op straatniveau, meestal met luifel of parasols, waar Andalusiërs het grootste deel van het jaar buiten eten en drinken. Een terraza is meer dan zitplaats — het is waar het sociale leven zich afspeelt. Binnenzitten op een zonnige dag wordt als raar gezien; restaurants proberen je soms naar buiten te bewegen.

Het gesprek dat plaatsvindt NA dat iedereen klaar is met eten maar voor iemand opstaat — bij koffie, een digestief, een glas wijn dat er twee worden. Soms langer dan de maaltijd zelf. Probeer niet te betalen tijdens de sobremesa; de ober weet dat je nog niet klaar bent.